Jeżeli pies mieszka na zewnątrz, sama buda i regularne karmienie nie wystarczą, by uznać warunki za zgodne z prawem. Najważniejsza informacja jest konkretna: pełny zakaz stałego trzymania psów na uwięzi zacznie obowiązywać 28 lipca 2027 roku, ale już dziś łańcuch nie może powodować cierpienia ani ograniczać zwierzęciu niezbędnego ruchu.
Najważniejsza data i zasady w kilku punktach
- 28 lipca 2027 roku zacznie obowiązywać generalny zakaz trzymania psów na uwięzi.
- Do tego czasu łańcuch jest dopuszczalny tylko pod warunkami, między innymi przez maksymalnie 12 godzin na dobę i przy długości co najmniej 3 metrów.
- Nowe przepisy pozwolą utrzymywać psa poza domem na ogrodzonym terenie albo, w określonych sytuacjach, w odpowiednim kojcu.
- Kojec będzie musiał zapewniać swobodę ruchu, codzienny ruch poza kojcem oraz ochronę przed pogodą.
- Smycz podczas spaceru, transportu, wizyty u weterynarza czy szkolenia nadal będzie dozwolona.
Od kiedy obowiązuje zakaz trzymania psa na łańcuchu
W 2026 roku w Polsce nie obowiązuje jeszcze całkowity zakaz trzymania psa na uwięzi. Nowelizacja ustawy o ochronie zwierząt została podpisana i opublikowana w Dzienniku Ustaw 27 lipca 2026 roku, ale ustawodawca przewidział 12 miesięcy na przygotowanie się do nowych zasad.
Oznacza to, że od 28 lipca 2027 roku nie będzie można stale utrzymywać psa przypiętego do łańcucha, linki ani innej uwięzi. W internecie często mieszają się informacje o wcześniejszej ustawie z 2025 roku, która nie weszła w życie, z nowymi przepisami przyjętymi w 2026 roku.
To ważne rozróżnienie. Nie trzeba czekać do 2027 roku, aby reagować na zaniedbanie psa. Obecne przepisy już teraz zabraniają trzymania zwierzęcia w sposób powodujący ból, uszkodzenie ciała, cierpienie albo brak niezbędnego ruchu.
Co wolno zrobić z psem na łańcuchu do 28 lipca 2027 roku
Aktualne przepisy nie zakazują samej uwięzi, ale stawiają konkretne granice. Łańcuch lub inne urządzenie nie może mieć mniej niż 3 metry, a pies nie może być trzymany na nim stale dłużej niż 12 godzin w ciągu doby.
Limit 12 godzin nie oznacza jednak, że przez pół doby można pozostawić psa bez opieki i uznać sprawę za załatwioną. Zwierzę musi mieć schronienie przed zimnem, upałem i opadami, dostęp do światła dziennego, odpowiednią karmę oraz stały dostęp do wody. Buda powinna pozwalać psu swobodnie zmieniać pozycję.
| Element | Obecne zasady do 27 lipca 2027 roku |
|---|---|
| Długość uwięzi | Co najmniej 3 metry |
| Czas uwiązania | Nie dłużej niż 12 godzin na dobę |
| Stan zdrowia psa | Uwięź nie może powodować ran, bólu ani cierpienia |
| Warunki bytowe | Schronienie, światło dzienne, karma i stały dostęp do wody |
Moim zdaniem najczęstszy błąd polega na traktowaniu długości łańcucha jako jedynego kryterium. Nawet 10-metrowa linka będzie niezgodna z prawem, jeśli pies ma obrożę wrastającą w szyję, nie może schować się przed deszczem albo przez większość dnia stoi we własnych odchodach.
Co zmieni się po wejściu nowych przepisów
Nowelizacja wprowadza zasadę, że psa nie wolno trzymać na uwięzi. Dotyczy to nie tylko klasycznego łańcucha przy budzie, lecz także linki, liny czy innego rozwiązania, którego celem jest stałe ograniczenie miejsca bytowania zwierzęcia.
Pies utrzymywany poza domem powinien mieć możliwość swobodnego poruszania się po ogrodzonym terenie. Jeżeli ogrodzenie nie jest możliwe albo pies stwarza zagrożenie dla ludzi lub innych zwierząt, dopuszczalny będzie kojec spełniający ustawowe wymagania.
Ustawa nie zakazuje prowadzenia psa na smyczy. Uwięź pozostanie dopuszczalna między innymi podczas:
- transportu psa,
- wystawy, pokazu, konkursu lub występu,
- treningu, tresury albo szkolenia,
- zabiegu weterynaryjnego, profilaktycznego lub pielęgnacyjnego,
- krótkiej i incydentalnej sytuacji poza miejscem stałego bytowania, jeśli nie narusza dobrostanu psa,
- zapobiegania bezpośredniemu zagrożeniu dla ludzi, zwierząt lub mienia, gdy nie da się zastosować innego środka.
Nie chodzi więc o zakaz używania smyczy podczas spaceru. Chodzi o zakończenie praktyki, w której pies spędza całe życie na ograniczonej przestrzeni przy budzie albo ogrodzeniu.
Czy kojec może zastąpić łańcuch
Kojec nie będzie automatycznie dobrym rozwiązaniem tylko dlatego, że zastąpił łańcuch. Nowe przepisy wymagają, aby miał stabilną i trwałą konstrukcję, powierzchnię pozwalającą psu swobodnie się poruszać oraz możliwość realizowania naturalnych potrzeb. Co najmniej dwa boki powinny przepuszczać światło i zapewniać przepływ powietrza.
Szczegółowe minimalne wymiary kojców ma określić minister rolnictwa w osobnym rozporządzeniu. Na tym etapie nie warto więc powtarzać krążących w mediach tabel z metrażem jako ostatecznych norm. Bezpieczna zasada jest prostsza: kojec ma być miejscem czasowego pobytu, a nie całym światem psa.
Każdy pies przebywający w kojcu będzie musiał mieć zapewniony codzienny ruch poza kojcem, dopasowany do wieku, zdrowia oraz potrzeb fizycznych i behawioralnych. W przypadku Border Collie ma to szczególne znaczenie, ponieważ sama możliwość chodzenia po małym wybiegu nie zastępuje spaceru, pracy węchowej ani kontaktu z opiekunem.
Jeśli pies przebywa w kojcu, nieogrzewanym pomieszczeniu lub na otwartej przestrzeni, trzeba będzie zapewnić mu budę z materiału tworzącego barierę termiczną, z izolacją i odpowiednim rozmiarem. Buda powinna być ustawiona tak, aby izolować ją od podłoża, a przy kilku psach co do zasady każdy z nich powinien mieć własne schronienie.
Kogo obejmą wyjątki od zakazu
Przepisy przewidują szczególne zasady dla psów wykorzystywanych do celów specjalnych. Część wymagań dotyczących ogrodzonego terenu, kojca i budy nie będzie też stosowana do psów pasterskich podczas sezonowego wypasu kulturowego, a także do psów przebywających w schroniskach i niektórych zarejestrowanych zakładach hodowlanych.
Nie oznacza to jednak powszechnego zwolnienia dla każdego psa pracującego albo mieszkającego na wsi. Wyjątki są opisane wąsko i dotyczą konkretnych sytuacji. Zwykły pies pilnujący posesji nie otrzyma specjalnego wyłączenia tylko dlatego, że pełni funkcję użytkową.
W przypadku Border Collie nie ma odrębnych ulg związanych z rasą. Pies pasterski może korzystać z wyjątku wyłącznie wtedy, gdy rzeczywiście spełnia warunki wskazane w ustawie i jest wykorzystywany podczas określonego rodzaju wypasu.
Co zrobić już teraz, jeśli pies mieszka na uwięzi
Nie warto czekać z przygotowaniami do ostatniego dnia. Najrozsądniej zacząć od sprawdzenia, czy obecne warunki spełniają obowiązujące minimum, a później zaplanować przejście na ogrodzony wybieg albo bezpieczny kojec.
- Zmierz uwięź i sprawdź, czy ma co najmniej 3 metry oraz nie plącze się wokół przeszkód.
- Obejrzyj obrożę i skórę psa, zwłaszcza szyję, pachy i łapy.
- Oceń budę pod kątem wilgoci, przeciągów, izolacji i ochrony przed słońcem.
- Zaplanuj ogrodzenie albo kojec, który pozwoli psu na swobodny ruch.
- Wprowadź codzienne spacery i zajęcia, szczególnie gdy pies jest aktywny lub pracujący.
Jeżeli widzę psa pozostawionego bez wody, schronienia, z ranami albo uwiązanego w sposób zagrażający jego zdrowiu, nie traktuję tego jako zwykłego sąsiedzkiego konfliktu. W takiej sytuacji można powiadomić Policję, straż gminną, najbliższe schronisko albo organizację ochrony zwierząt. Przy bezpośrednim zagrożeniu życia psa liczy się szybka reakcja.
Naruszenie obecnych obowiązków z art. 9 ustawy może prowadzić do kary aresztu albo grzywny. Sąd może również orzec przepadek przedmiotów użytych do popełnienia wykroczenia, przepadek zwierzęcia oraz nawiązkę do 1000 zł na ochronę zwierząt.
Jak przygotować psa do życia bez łańcucha
Najlepiej potraktować zmianę przepisów jako okazję do poprawy codziennego życia psa, a nie tylko obowiązek techniczny. Ogrodzenie powinno być bezpieczne, lecz sam wybieg nie rozwiąże problemu nudy, lęku ani nadmiernego pobudzenia.
U aktywnego psa dobrze sprawdzają się krótkie sesje szkolenia, szukanie smakołyków, spokojne spacery węchowe i nauka odpoczynku. W przypadku Border Collie szczególnie ważne jest połączenie ruchu, pracy umysłowej i kontaktu z człowiekiem. Samo bieganie po posesji często tylko nakręca psa, zamiast realnie zaspokoić jego potrzeby.
Najkrócej mówiąc, do 27 lipca 2027 roku łańcuch pozostaje dopuszczalny wyłącznie w granicach obecnych, dość restrykcyjnych przepisów. Od 28 lipca 2027 roku stała uwięź przestanie być legalnym sposobem utrzymywania psa, a właściciel będzie musiał zapewnić mu ogrodzony teren albo odpowiedni kojec z codziennym ruchem poza nim.
